Istorijat Skijaškog kluba “Niš”

Skijaški klub “Niš” je sportska organizacija koja je registrovana kao sportsko udruženje članova Kluba i koja se bavi sportskim aktivnostima i sportskim delatnostima, sa ciljem razvoja skijaškog sporta. Klub je priznat od strane Skijaškog saveza Srbije i Sportskog saveza Niša kao organizacija od izuzetnog značaja za razvoj i funkcionisanje skijaškog sporta, preko koje se ostvaruje opšti interes u oblasti skijaškog sporta utvrdjen Zakonom o sportu.  

Skijaški klub “Niš” osnovan je 5. januara 1981. godine i isti je nastao iz masovnog skijaškog pokreta u Nišu koji je počeo 1976. godine u okviru akcije “Svi na sneg” koja i dan danas traje u Nišu pod nepromenjenim nazivom.

Osnivač i prvi predsednik Kluba bio je profesor fizičkog vaspitanja Mihajlo Pantić (1930 – 1992), viši predavač na Ekonomskom fakultetu u Nišu i dobitnik Ordena zasluga za narod sa srebrnom zvezdom za doprinos u razvoju skijaškog pokreta.

Predsednici Kluba pored Mihajla Pantića bili su i dr Miroslav Drezgić, mr Dušan Korunović, Mile Stevanović, dr Zoran Arandjelović, Zoran Marjanović, Dragoljub Zdravković, Božidar Stošić, Ivan Pešić, a trenutno je na toj funkciji Branko Randjelović.    

U razvoju skijaškog sporta u Klubu razlikuju se tri perioda. U prvom periodu je Klub sazrevao i dostigao takmičarski maksimum osvajanjem ekipno trećeg mesta u republici 1990. godine.  Drugi period protekao je u uspešnoj borbi za opstanak Kluba tokom teških devedesetih godina. Treći period, u kojem se Klub i dalje nalazi, odlikuje se kontinuirano visokim rezultatima  na nacionalnom planu – od 2001 do 2020. godine Klub je 3 puta osvojio titulu ekipnog prvaka države (2009, 2017, 2018), 11 puta je bio vicešampion i 6 puta je završio kao ekipno treći u Srbiji. Osvajač Alpskog kupa Srbije bio je 4 puta (2009, 2010, 2017, 2018).

Skijaški klub “Niš” je od osnivanja razvijao širu aktivnost svuda gde je to bilo u interesu razvoja skijaškog pokreta  i sporta. Najvažniji sektori delovanja Kluba, osim sportskih priprema i učešća na takmičenjima bili su organizovanje masovnog skijanja, iniciranje i organizovanje dobrotvornih aktivnosti na uredjenju skijaških staza – Bojanine vode, Kamenički vis, Stara planina – i organizovanje skijaških takmičenja.

U saradnji sa Centrom za odmor i rekreaciju radnika 1982. godine pokrenuta je inicijativa za uredjenje malog skijališta na Kameničkom visu gde je Klub od donacija kupio jedan dečiji ski-lift. Nakon požara 1984. godine u kome je izgoreo objekat Doma planinara, Klub je u saradnj sa Planinarskim savezom opštine Niš sproveo akciju kojom je ovaj objekat obnovljen i dogradjen, i u kojem je danas kancelarija Kluba. 

Klub je bio inicijator velike akcije na uređenju Bojaninih voda i pretvaranju ovog izletišta u turističko-rekreativni centar. Uz pomoć Grada Niša i masovno dobrovoljno učešće radnih organizacija, pojedinaca, Savezne radne akcije Niš i JNA, u periodu 1986 – 1991. godine napravljeni su takmičarska skijaška staza Sokolov kamen sa potrebnom infrastrukturom. Nakon devedesetih godina, Klub je 2002. godine pokrenuo novu akciju i u narednih 12 godina su stvorene osnovne pretpostavkeza dalje aktivnosti. Zbog aktuelnih klimatskih promena ovaj objekat sa svojim kapacitetima uglavnom se sada koristi za sprovodjenje letnjih kampova različitih udruženja i sportskih klubova iz Niša i šire okoline.

Pored alpskog skijanja Klub je u prvom periodu svog postojanja (1981 – 1992) razvijao i druge skijaške discipline – nordijsko trčanje i biatlon, i u njima je ostvario prve ozbiljnije takmičarske rezultate Kluba: 2 puta ekipni republički prvak u nordijskom trčanju (1987, 1991) i nekoliko republičkih prvaka u nordijskom trčanju i biatlonu u pojedinačnoj konkurenciji.

Škole skijanja organizovane su tokom zimskih raspusta u okolini Niša, na Mavrovu, Popovoj Šapki, Brezovici, Kopaoniku, a Klub je posebno postao poznat po organizaciji ski škole u Banskom u Rep.Bugarskoj gde je konstantno od 2004. godine.

Za budućnost razvoja alpskog skijanja u Nišu odlučujući faktor je bilo formiranje cicibanske škole 1983. godine (za decu uzrasta 5 do 10 godina starosti) koja je već u jesen 1984. godine imala 135 polaznika.  Prve medalje na prvenstvu republike osvojene su na Kopaoniku 1986. godine (mlađi pionir Predrag Živanović – 3. mesto u slalomu, i mlađa omladinka Jelena Marjanović – 2. mesto u veleslalomu).

Cicibanska ekipa takmičara je 1987. godine donela prvu ekipnu titulu prvaka republike, a par meseci kasnije to je uradila i pionirska ekipa. U toj sezoni Klub je nastupio na prvenstvu sa rekordnih 36 takmičara.

Prvi član reprezentacije Srbije iz Kluba bio je pionir Predrag Živanović koji je 1988. godine bio i najuspešniji takmičar u nacionalnom timu Srbije na prvenstvu Jugoslavije u Pohorju.

Kadet Jurica Stanković i senior Predrag Živanović bili su prvi takmičari Kluba koji su 1994. godine učestvovali na medjunarodnim FIS trkama na Šar-planini (nastupli pod zastavom FIS zbog sankcija uvedenih SR Jugoslaviji).

Prve pobede na zvaničnim medjunarodnim takmičenjima u inostranstvu zabeležili su 2005. godine mladji pioniri Maša Đokić (Uludag, Turska) i Veljko Zdravković (Šar-planina, S.Makedonija).

Klub je iz svojih redova iznedrio veliki broj takmičara od čega je njih blizu 40 državnih prvaka u različitim uzrasnim kategorijama i različitim skijaškim disciplinama. Zaključno sa sezonom 2021. rekord u broju titula državnog prvaka u pojedinačnoj kategoriji na takmičenjima prvenstva Srbije iz redova Kluba drži Petra Veljković (2001) sa 11 pobeda.

Pored nje, u istoriji Kluba biće upamćeni i ostali takmičari koji su se penjali na najviši podijum na trkama državnog prvenstva: Marija Cenić (7), Strahinja Stanišić (7), Sonja Smiljanić (6), Jurica Stanković (6), Marta Dinić (6), Veselin Zlatković (6), Milica Mitić (4), Milica Kovačević (3), Ivana Živanović (3), Maša Djokić (3), Djordje Jovanović (3), Rastko Blagojević (2), Mladen Pešić (2), Aleksandra Šarac (2), Jelena Marjanović (2), Natalija Pešić (2), Dunja Radivojević (2), Mina Angelov (2), Teodora Stevanović (2), Andreja Dimitrijević (2), Snežana Čovran (1), Petra Ilić (1), Maja Stojanović (1), Mirna Stavel (1), Bojana Ristić (1), Marko Bigić (1), Jelena Mladenović (1), Natalija Mitrović (1), Nenad Marjanović (1), Petra Grozdanović (1), Lana Grozdanović (1), Alesandro Čivljak (1), Marjan Čivljak (1), Marko Cvetković (1), Jovana Pančić (1), Milica Maksimović (1), Andrej Trailović (1). 

U poslednjih 20 godina Klub redovno ima takmičare koji su članovi skijaške reprezentacije Srbije u svim kategorijama i isti su bili učesnici velikih sportskih takmičenja. Prvi niški skijaš koji je učestvovao na seniorskim prvenstvima sveta kao član reprezentacije Srbije bio je Mladen Pešić, dvostruki juniorski prvak Srbije (Šladming, Austrija, 2013 i Vejl, SAD, 2015). Na svetskom skijaškom prvenstvu u švedskom Areu 2018. godine Klub je imao čak 3 svoja takmičara u sastavu reprezentacije Srbije što je svojevrstan rekord u broju takmičara nekog kluba na tako velikom takmičenju.

Senior Strahinja Stanišić je FIS takmičar iz Kluba koji je do sada imao najpovoljniji broj FIS bodova na FIS rang listi (22,79 u slalomu, 33,54 u veleslalomu) i najbolji rezultat Srbije na nekom Svetskom prvenstvu – 8. mesto u kvalifikacijonoj trci u veleslalomu u Areu, Švedska, 2018.

Stručni štab u periodu od osnivanja do 2020. godine predvodili su Radoslav Ristić, Bratislav Stojanović, dr Nenad Živanović, dr Toplica Stojanović, Božidar Stošić, dr Zvezdan Savić, Ognjen Dragoljević (pod čijim vođstvom je Klub dva puta zaredom bio šampion Srbije) i Bojan Petrović.

Trenutno, funkciju šefa stručnog štaba obavlja trener Miloš Tomić.

Na inicijativu Kluba 1985. godine formiran je Koordinacioni odbor za saradnju skijaških klubova jugoistočne Srbije sa sedištem u Niš , a nakon pauze u aktivnostima devedesetih godina, 2008. godine osnovan je Skijaški savez jugoistočne Srbije.

Organizacija takmičenja od strane Kluba počela je od samog formiranja. U početku su to bila takmičenja lokalnog i regionalnog nivoa, a prvo takmičenje republičkog ranga, Alpski kup Srbije u disciplinama veleslalom i super veleslalom, organizovao je 1994. godine na Brezovici pod nazivom Taurus kup.

Regionalno takmičenje Pantin memorijal redovno je održavan sa formiranjem Skijaškog saveza jugoistočne Srbije (poslednje takmičenje održano je 2015. godine). 

Od 2005. godine Klub je organizator međunarodnog FIS takmičenja pod nazivom Evrobalkan kup čiji je tradicionalni pokrovitelj Grad Niš. Ovo takmičenje je vremenom preraslo u najveće medjunarodno takmičenje u alpskom skijanju u Srbiji, a 2020. godine je organizovano kao FIS test takmičenje na osnovu kojeg je Srbija dobila organizaciju trka Evropa kupa za žene 2021. godine. U 2021. godini ovo takmičenje održano je po 17. put.

Treba pomenuti i da je Klub pionir u organizaciji takmičenja Slalom-roler kupa Srbije koje je počelo da se održava od 2012. godine i uspešno trajalo narednih nekoliko godina. 

Klub je godinama unazad organizator razmene skijaške opreme u Nišu.